Het Damiers complex, gebouwd tussen 1976 en 1978 bestaat uit 640 woningen verdeeld over vier gebouwen. Wie door de benamingen van die torens (Champagne, Bretange, Anjou, Dauphiné)  denkt aan fraaie vergezichten komt bedrogen uit. Het verbindende element is beton. Nog meer verbinding geven de steentjes: Die zijn gemodelleerd met nopjes die aan een soort chinese lego imitatie doen denken. Als damstenen op een dambord. Een… damier. Leuk. Esthetisch zijn we hier behoorlijk dicht bij het absolute nulpunt gekomen. 

De jaren ’70 hebben daarnaast een onuitwisbare indruk achtergelaten door betonnen loopbruggen, een parkeergarage, portieken en allerlei galerijen. Uiteraard ontbreekt het verplichte kunstwerk ook niet. Het geeft op pakkende wijze uitdrukking aan… ja dat is het leuke van dit soort kunst. Je mag het zelf weten. In de ideale wereld van de architecten en bestuurders bracht deze utopische bouwwijze mensen bij elkaar. In de echte wereld bleken die echter vooral geschikt voor roof, verkrachting, drugshandel en andere creatieve activiteiten die destijds niet op de radar van de ontwerpers te zien waren

Het etaleren van Sociale visioenen heeft inmiddels plaats gemaakt voor het etaleren van financiële kathedralen.  Dat gebeurde overdadig in zakencentrum La Defense waardoor het idealistische Grand Ensemble inmiddels zowel wat grootte als doelstelling behoorlijk uit de toon valt tussen zijn protserige buren.

Het schilderachtige complex moest dan ook al in 2005 plaats maken voor de 323 meter hoge torens van het geplande Hermitage Plaza. Een gigantisch prestige project dat de Eifeltoren naar de kroon zal steken. Dat ging niet zonder slag of stoot: de huurders moesten er immers uit. Helemaal zonder tegenstand ging dat niet: naar verluid heeft de laatste huurder nu(2021) na veel juridische touwtrekkerij het complex verlaten. En daarmee valt definitief het doek voor deze boeiende getuige van een mondiaal utopisch visioen. 

Dit soort brutalistische woonmachines verdwijnen wereldwijd in hoog tempo. Meestal is wel duidelijk waarom, maar hier is het dus niet helemaal eigen schuld dikke bult. Dat laatste onder voorbehoud, want een wandeling anno 2021 is een ronduit dystopische ervaring: Een doolhof van grauw onverzorgd beton, overdadig woekerende graffiti en een wegkwijnend kunstwerk wachtend op de verlossende sloopbal. Verbindend element is de doordringende pislucht waardoor het het dragen van een mondkapje ook na de epidemie absoluut aanbevelenswaardig blijft. 

Maar je kon er blijkbaar prima wonen. En dat kan van de binnenkort verschijnende fallische opvolger beslist niet gezegd worden. Laten we maar hopen dat die pislucht als stil protest tegen de Hermitage torens nog lang blijft hangen. 

Troep in de naaste omgeving: Wie de brug over de Seine overgaat richting centrum wordt onmiddellijk getrakteerd op het wonderlijke gebouw van de SECAM. Het zal langer bestaan dan Les Damiers, maar gezien de haveloze staat lijken ook hier de dagen geteld.