Maarten Jansen
Schoonheid bestaat in vele vormen. Naast de traditionele schone kunsten ben ik, als musicus en historicus, gefascineerd door een verborgen wereld waar je iets kunt vinden wat bijna nergens te koop is: een onbedorven en authentieke historische sensatie. Die oorden zijn overal maar kennen maar een kort bestaan. Ze bevinden zich immers op het kortdurende snijpunt tussen functieverlies, sloop of musealisering. Ze bezitten daardoor een sensationele vorm van schoonheid die niet in de gangbare esthetische termen te vangen is.Helaas zijn ze meestal ook extreem lelijk. Dat betekent dus een andere manier van kijken en daar moet je wel even doorheen. Maar wie al die lelijkheid serieus neemt betreedt een wereld die weemoedig, opwindend, verrassend en vooral eindeloos is. Spannender dan een trip langs de traditionele highlights en gegarandeerd minder druk. Avontuur bestaat nog, ook in Europa. Ik beleef er al jaren plezier aan en raad iedereen aan hetzelfde te doen.
3 jaar geleden begon ik met deze site. Hij was bedoeld om tijdens de corona als tijdverdrijf mijn foto’s op het internet te plaatsten. Ik deed er niets mee en je moet toch wat. Een optimistisch werkje in een wat troosteloze tijd. Al doende merkte ik snel dat ik het leuk vond om de dorre informatieve bijschriften wat te verlevendigen met persoonlijke opmerkingen. Zo ontstonden als snel kleine columns rond een fotocollectie.
Een naam was snel gevonden: de foto’s toonden toen nog steevast een troosteloos beeld van iets wat ooit met veel optimisme in elkaar was gezet. Troosteloos Optimisme werd dus een passende titel. Zowel voor de site-inhoud als (soms) de geestesgesteldheid van de maker.
Het onschuldige projectje is wat uit de hand gelopen. Inmiddels zijn er al heel wat troosteloos optimisten. Ook is de boeiende wereld van beton en industrieel verval waar het allemaal mee begon steeds verder uitgebreid tot kerken, monumentale gebouwen en soms zelf het cultuurlandschap. Uitstapjes naar vergeten en verdwenen zaken als zeephouders of stereotorens hebben Troosteloos Optimisme(TO) uiteindelijk de huiskamer ingevoerd. Ook is de 20e eeuw is inmiddels niet meer het unieke jachtterrein om blunders uit het verleden te ontdekken en in het zonnetje te zetten
Gedurende dat project vielen mij zaken op: Tot mijn verbazing waren ook de twijfelachtige bouwwerken van de geest overal prominenter aanwezig dan ik me ooit had kunnen voorstellen. Geen wonder: ook bekende denkpatronen, gewoontes en kunstwerken lijken verdacht veel op bouwprojecten waar een luchtje aan zit. En omgekeerd zouden die zonder hun vluchtige verwanten nooit tot stand zijn gekomen. Erfgoed is gewoon het totaal van de relicten van menselijk gedrag. En je kunt élk cultuurlandschap daarom benaderen als een abstract kunstwerk. Ik kan me daaraan ergeren, over verwonderen, maar er meestal heel erg om lachen. Op deze site maak ik me daar ongegeneerd schuldig aan. Een fijne bezigheid. Ik nodig iedereen uit op stap te gaan en het ook te gaan doen.
Al reizend en denkend ontdekte ik uiteindelijk iets wat ik nooit had verwacht: soms zijn dingen ook gewoon mooi! Niet alleen omdat troosteloosheid ook een overrompelende vorm van schoonheid is, maar ook omdat sommige objecten soms domweg een positieve sensatie opwekken. Eigenlijk is dat geen probleem: alle elementen van onze gebouwde ruimte die een denkproces kunnen starten zijn immers even prettig om op je te laten inwerken. Dat heeft gaandeweg geleid tot columns en onderwerpen die niet direct bij de grauwe wereld passen waar het allemaal mee begon. En zelfs ik word wel eens wat somber van al die naargeestige ellende waar ik met zo veel plezier op expeditie ga… Dat heeft ongemerkt geleid tot het insluipen van de 1e persoon enkelvoud in de columns. Maar die was er eigenlijk altijd al.
Zo blijft deze blog ook na drie jaar ook gewoon een informatieve spiegel van mijn persoonlijke beleving van de rondom ons gebouwde wereld. In al zijn aspecten. De inhoud van mijn brein zeg maar. Alleen is die na drie jaar wat breder: Soms troosteloos, soms optimistisch.
Troosteloos Optimisme 