Op onderstaande afbeeldingen doet de pauselijke inzending (de spriet met koepeltje) dan ook dapper mee met de met de inzendingen twee echte machten van die tijd, de USSR en Nazi-Duitsland. Dat was natuurlijk een heel optimistische uitbeelding van de werkelijke machtsverhoudingen. Hoe die echt lagen werd in 1940 goed zichtbaar toen Parijs werd bezet en Amiens, en ook de St Honore, door de Duitsers in de as werden gelegd.

Wel een hoge toren dus, maar volkomen betekenisloos. Zelfs niet als protest. Integendeel zelfs. Het enige echte protest kwam uit het Spaanse paviljoen waar Picasso’s Guernica te zien was. Pal naast de paus. Een ongemakkelijke situatie. Want naast de schatplichtigheid aan Mussolini was juist de Spaanse clerus een fervent ondersteuner van Franco. Het pauselijk paviljoen onderstreepte hier het failliet van de kerk. Zowel in wereldlijk als moreel opzicht.

Die twee totalitaire kemphanen hadden flink uitgepakt om elkaar met een bombastische pronkgebouw de loef af te steken. Omdat de Duitsers, vertegenwoordigd door Albert Speer op de hoogte waren van de Sovjet plannen leidde dat tot een wedstrijd die een beetje doet denken aan het bekende verhaal van de standbeeldwedstrijd tussen Dagobert Duck en de Maharadja van Hoedoejoestan. Daar stak de kerk, ook al had die ‘Notre dame de France’ op z’n toren, natuurlijk maar povertjes bij af.

Snel na de tentoonstelling werden de gebouwen gesloopt. De talloze totalitaire regimes die ze bouwden helaas nog niet. De bronzen beelden van de Sovjets kregen een glorieus tweede leven in de Sovjet Unie, en een bronzen Bison van het Duitse paviljoen slijt herkauwend z’n dagen in een parkje in Bremen.

Behalve het Trocadero (Palais de Chaillot) , het Palais de Tokio en het Palais d’Iena herinnert bijna niets meer aan die sinistere tentoonstelling van totalitaire paleizen. Behalve het pauselijke paviljoen. Maar wie het wil zien moet dus naar… Amiens.

Voor de herbouw van de verwoeste St. Honoré in Amiens werden medio jaren ’50 de plannen voor het pauselijk paviljoen weer van stal gehaald. Dit keer enigszins gemodificeerd en in gewapend beton. Waarom is een raadsel. Z’on symbool van pontificale machteloosheid zou je toch liever vergeten? Toeval was het niet: om het af te maken werd de bronzen Notre Dame de France uit 1937 uit de mottenballen gehaald en kreeg weer een nieuw leven op de toren.

De gewapend betonnen kerk is nog steeds in gebruik en is beslist een bezoekje waard. De bekende kathedraal van Amiens markeert het hoogtepunt van de pauselijke macht. St. Honoré laat als bijna geen ander gebouw de neergang daarvan zien. In plaats van je te vergapen aan een verheerlijkt en opgekuist middeleeuws verleden kun je hier ongefilterd in contact komen met het recente verleden bij deze bijzondere getuige van de van die onzalige wereldtentoonstelling van 1937.

Niet overslaan  dus! De RK-kerk kan na al die blamages best wel wat bezoek gebruiken. 

---

L’église Saint-Honoré d’Amiens . Gebouwd tussen 1957 tot 1961 door Paul Tournon et Marcel Gogois.
Plaats: 2 Rue Dom-Bouquet, 80000 Amiens, Frankrijk. Het pauseliik paviljoen werd iets later gesloop dan de andere expositiegebouwen. Ter ere van de 300 jarige verjaardag van de gelofte van Louis XIII Frankrijk aan de heilige maagd te wijden bleef het, omgedoopt tot Pavillion Marial, nog even staan tot november 1938 . Het Mariabeeld is van de hand van Roger de Villiers en werd na de restauratie an 1983 van de St. Honore verijderd en naar een nieuwe bestemming -Baillet-en France- verhuisd.

Het