De Regenboogroute heeft niets te maken met Greenpeace en diversiteit. Evenmin is het een verwijzing naar de ark van Noach. Integendeel zelfs. De Regenboogroute is innig verbonden met het autoverkeer en geeft de A12 een beetje glans. Het is de onbetwiste Nachtwacht van het Nederlandse wegverkeer 

De kans is groot dat je niet weet wat hiermee bedoeld is. Dat komt omdat dit langste kunstwerk van Nederland tegelijkertijd ook het onbekendste is. En toch wordt het waarschijnlijk dagelijks door meer mensen bekeke dan welke ander kunstwerk dan ook. Laten we teruggaan naar het begin om er iets meer van te begrijpen. 

Er staat een pot goud aan het einde van de regenboog. Maar bij deze regenboog stond die aan het begin. En er zat 120 000 Euro in. Hij was bestemd om een kunstwerk te scheppen om het ‘landschapplijk rommelige karakter” van de A12 te verbeteren. Dat nobele streven vertaalde zich in duizenden stickers die in 2008 van Den Haag tot aan de Duitse grens vlijtig op alle lantarenpalen werden aangebracht. 

Zo’n sticker is dus niet moeilijk te vinden. Prachtig. Maar is het niet direct duidelijk wat de boodschap van die fletse streepjescode dan wel is. De Blijde Boodschap is het in ieder geval niet, want hoewel de route een flink stuk Bible Belt doorsnijdt heeft die sticker weinig met de echte regenboog te maken. Om ondoorgrondelijke redenen heeft de kundige ontwerper de kleuren blauw en geel namelijk weggelaten.

Wat symboliseert het dan? Gelukkig is er een gebruiksaanwijzing: Rood staat voor de stad, paars voor wonen, werken en recreatie, lichtgroen voor weide en donkergroen voor bos. 

Eens kijken of dat klopt. We beginnen in Den Haag. Ja hoor, prima. Rood. Een echte stad, en die zijn meestal roder dan het diepblauwe platteland als je de verkiezingsuitslagen bekijkt. Maar díe kleur zit er niet bij. Vreemd, want we rijden de stad uit en rijden hobbelend door het drassige polderlandschap verder naar Utrecht. Inderdaad. Lichtgroen. En waar eens water was is nu land. Toch nog een puntje voor Noach. Daarna de Heuvelrug. Groen! Bos! Geen twijfel mogelijk, mooi gedaan! Weer de lichtgroene Gelderse vallei waar de Bond tegen het vloeken op een billboard een échte regenboog laat zien en door naar de groene Veluwe. Een stukje rode stad bij Arnhem en door de lichtgroene Achterhoek naar de Duitse grens. 

Klaar. Zo rommelig is dat landschap helemaal niet. En er was trouwens helemaal geen paars in te vinden. Waarom wonen en recreëren die kleur moeten hebben blijft een raadsel. Geel en blauw zijn er in overvloed. Geel in de herfst en op den duur waarschijnlijk overal door de uitlaatgassen. Blauw meestal in de lucht. Paars trouwens ook. En eigenlijk álle kleuren van de regenboog! Behalve op de stickers dan. Wat een aanfluiting!

Een échte regenboog zie je soms ook. Dat is een opvallende en fascinerende optische illusie die maar kort bestaat en altijd voor opwinding zorgt. Veel beter zichtbaar dan dit onzichtbare kunstwerk. En gewoon gratis, ook door je autoraampje. Daar heb je geen ‘regenboogroute’ voor nodig maar een gezonde leefomgeving. 

Rijd je volgende keer op de A12, kijk dan vooral naar het landschap. En dan naar die vreemdgekleurde stickers. Een regenboog?! Tegen de tijd dat een echte regenboog er net zo uitziet als de kleuren op deze sticker is de atmosfeer zo ingrijpend veranderd dat huidige klimaatverandering maar kinderspel was. Dat kan nog wel even duren, maar flink gas geven op de A12 helpt beslist. Goed dat we een kunstwerk hebben om dat te veraangenamen.

---

De Regenboogroute was een onderdeel van de Architectuurnota 2000 onder het nietszeggende motto ‘voor de weg en voor de omgeving‘. Verantwoordelijke was de Dienst Rijkswaterstaat. We laten de makers de kenmerken van het kunstwerk even toelichten in hun eigen poëtische taalgebruik:
‘De mast dient te worden voorzien van een kleurband met de onderrand op
1500mm hoogte boven maaiveld. De kleurband bestaat uit 4 stroken van
ieder 100mm hoog in de kleuren (van bovenaf) RAL 3020, RAL 4005, l RAL 1016 en RAL 6018. De kleurechtheid van de kleurband dient gegarandeerd te worden voor tenminste 10 jaar’ .¹ Wie geïnspireerd is en het thuis dunnetjes wil overdoen kan dus goed geïnformeerd de bouwmarkt in.
Maar pas op: Ondanks alle voorzorgsmaatregelen werden de 1650 stickers al na een jaar of zes jaar behoorlijk flets. En hoewel minister Eurlings onderdanig en plechtig beloofde ze niet te vervangen, worden er (dus) steeds weer nieuwe frisse exemplaren gesignaleerd.